De kikkerproef: zendmasten en kikkervisjes
De kikker-proef.
Twee groepen kikkervisjes. Zelfde plek, zelfde eten, zelfde zorg. Maar één groep werd afgeschermd van zendmast-straling. Na twee maanden was het verschil enorm. Wat zegt deze studie, en wat niet?
Kikkers zijn gevoelige dieren. Ze ademen deels via hun huid en reageren snel op veranderingen in hun omgeving. Biologen zien ze daarom als een soort alarmbel voor de natuur. Een Spaanse bioloog wilde weten: reageren ze ook op de straling van zendmasten?
Het onderzoek
In 2010 publiceerde de Spaanse bioloog Alfonso Balmori zijn proef in het wetenschappelijke tijdschrift Electromagnetic Biology and Medicine. Hij noemde zijn artikel veelzeggend: “de stad als laboratorium”.
Zelfde plek. Één verschil.
Balmori verdeelde de kikkervisjes in twee groepen van 70. Beide groepen stonden op hetzelfde terras en kregen elke dag hetzelfde eten en zuurstof. Het enige verschil:
Open en bloot
Gewoon in de bak, blootgesteld aan de straling van de masten (gemeten: 1,8 tot 3,5 V/m).
In een kooi van Faraday
Een metalen kooi die elektromagnetische straling tegenhoudt.
Het resultaat: schokkend
Na twee maanden was het verschil tussen de groepen groot:
sterfte
sterfte
Ook het gedrag verschilde. De kikkervisjes in de open groep bewogen slecht gecoördineerd en groeiden ongelijk: sommige bleven klein, andere werden groot. In de afgeschermde groep was het gedrag normaal en groeiden ze gelijkmatig. Balmori concludeerde dat straling van zendmasten de ontwikkeling van kikkervisjes kan verstoren.
Eerlijk is eerlijk: de kanttekeningen
Het is een opvallende en beeldende studie. Maar we willen je ook vertellen wat ze niet bewijst:
Eén kleine studie
Het gaat om één proef op één plek, met 140 dieren. Voor zover bekend is deze proef nooit op dezelfde manier herhaald door andere onderzoekers. In de wetenschap telt een resultaat pas echt als het herhaald wordt.
De kooi verandert meer dan straling
Een metalen kooi kan ook de hoeveelheid licht, wind of temperatuur beïnvloeden. De twee groepen waren dus niet in alles gelijk, en dat kan meespelen.
Weinig details
In het artikel staan geen statistische tests. Ook wist de onderzoeker zelf welke groep welke was, wat de beoordeling van gedrag kan kleuren.
Kikkers zijn geen mensen
Kikkervisjes in een bak op een dak zijn iets heel anders dan mensen in een huis. Je kunt de uitkomst niet zomaar naar mensen vertalen.
Wil je weten wat grotere overzichtsstudies zeggen over straling en mensen? Lees dan ook ons artikel Wifi & je lichaam: wat zegt de wetenschap?
Wat neem je mee?
De kikkerproef bewijst niet dat zendmasten gevaarlijk zijn voor mensen. Maar het is wel een reden om bewust te zijn, zonder in paniek te raken. Een paar simpele gewoontes:
Wifi ’s nachts uit
Een timer op je router doet het werk voor je.
Router weg van bed
Zet hem niet in de slaapkamer.
Telefoon van je lijf
Niet in je broekzak of onder je kussen.
Vaker de natuur in
Daglicht, frisse lucht en echte rust.
Liposomaal Complex
Drie krachtige stoffen in één formule, verpakt in plantaardige liposomen voor een betere opname. In premium Miron violetglas.
Bekijk het Complex →Vitamine C draagt bij aan de bescherming van cellen tegen oxidatieve schade.
Wees nieuwsgierig. Niet bang.
Lees het onderzoek zelf, weeg de kanttekeningen mee en maak je eigen keuze.
- Balmori A. Mobile phone mast effects on common frog (Rana temporaria) tadpoles: the city turned into a laboratory. Electromagnetic Biology and Medicine, 2010; 29(1-2): 31–35. PubMed
- Samenvatting en studiegegevens: EMF-Portal (RWTH Aachen)
Dit artikel is bedoeld als algemene informatie en is geen medisch advies. Voedingssupplementen zijn geen vervanging voor een gevarieerde voeding en gezonde leefstijl. Twijfel je over je gezondheid? Raadpleeg dan je arts.
OrganicLeaf, véritable spécialiste de la santé, fait appel uniquement à des experts qui maîtrisent leur domaine. L'entreprise possède une boutique aux Pays-Bas (Stein) et possède plus de 10 ans d'expérience dans le monde du CBD.